1.
Wij zijn van mening dat in het plan op blz.3 veel te snel wordt toegeschreven naar scenario 2 d.w.z. toevoeging van vaste accommodatie (bungalows) aan het kampeerterrein. De noodzakelijkheid van dit scenario wordt onvoldoende met feiten onderbouwd. 

Volgens het plan (blz.3) is de belangrijkste reden om tot uitbreiding met bungalows te komen dat het aanbieden van het kampeerproduct Stortemelk in zijn huidige opzet geen toekomst zou hebben. Wij vinden die conclusie uiterst mager onderbouwd:

• wij hebben geen inzicht in de exacte verlies- en winstcijfers van de afgelopen jaren en vooral de wijze waarop deze tot stand zijn gekomen. Het financiële overzicht op blz.3 van het plan is uiterst minimaal qua informatie. Het laat bovendien zeer grote verschillen zien in de exploitatie-tekorten van de afgelopen negen jaar. Wij zouden graag meer inzicht hebben als het gaat om de werkelijke oorzaken van de genoemde tekorten, en de maatregelen die in het verleden zijn genomen om deze tekorten weg te werken;
• wat zijn nu de werkelijke resultaten van kampeerterrein Stortemelk? Niet duidelijk is bijvoorbeeld wat de afgelopen jaren de exacte cijfers m.b.t. de Ankerplaats en m.b.t. het kampeerterrein zijn geweest. Zijn de financiële administraties van de Ankerplaats en van Stortemelk gescheiden geweest;
• Kan het zijn dat wellicht een onevenredig deel van de kosten van exploitatie van de Ankerplaats op de exploitatiebegroting van de Stichting heeft gedrukt? In ieder geval valt ons op dat het exploitatietekort vorig jaar, toen de Ankerplaats is verkocht, is gedaald met de helft c.q. twee derde ten opzichte van de daaraan voorafgaande twee jaren. Waarom is er niet structureel in de 31 bungalows van de Ankerplaats geïnvesteerd in plaats van dit bungalowpark te verkopen per 1 april vorig jaar?
• Als er al sprake is van tekorten t.a.v. Stortemelk, dan kunnen die voor de korte termijn toch worden gedekt door de rente van het eigen vermogen? Een deel van de winst uit de verkoop van de Ankerplaats kan misschien worden gebruikt om het kampeerterrein de eerstkomende jaren onderhoudsvrij te maken, om een sociaal plan te maken (zodat ook de personeelskosten verminderd kunnen worden) en/of voor versnelde aflossing van uitstaande geldleningen. In ieder geval is er, gelet op de bestaande financiële reserves van de stichting, tijd voor een gedegen besluitvormingstraject;
• Waar het gaat om achterstallig onderhoud: hoe is dit opgebouwd? Wat moet er werkelijk worden geïnvesteerd en waarin?

2.
Tijdens de voorlichtingsavond hebt u aangegeven dat een andere belangrijke reden voor uitbreiding van het kampeerterrein met bungalows is het vergroten van draagvlak voor voorzieningen op Vlieland: het instandhouden van werkgelegen-heid, van educatieve en culturele voorzieningen, het oplossen van de tekorten van zwembad annex sporthal enz.

Wij vinden het vanzelfsprekend dat de Vlielander bevolking profiteert van de opbrengsten van recreatie en toerisme op het eiland: wij leveren graag ons aandeel daaraan.
Voor ons is het echter de vraag in hoeverre Vlieland als gemeenschap is gebaat bij de mogelijkheden die dit Herstructureringsplan geeft voor het economisch welvaren van enkele particuliere investeerders. 
Het economisch effect van de plannen wordt (op blz.25 van het plan) nauwelijks gekwantificeerd of gekwalificeerd; de effecten voor de werkgelegenheid en de inkomsten van de middenstand zouden beter onderzocht moeten worden. 
Wij hebben de indruk dat in ieder geval een deel van de middenstand (supermarkten, de horeca/snackbars) beter draaien op kampeergasten dan op bungalowgasten. 
Zie ook punt 6. van onze brief over de vraag wat nieuwe bungalowbedden gaan betekenen voor de verhuur van bestaande recreatiewoningen op het eiland.

Waar het gaat om uw stellige uitspraken tijdens de voorlichtingsavond dat Defensie 55 banen gaat schrappen, en dat Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat zullen bezuinigingen op beheers- en onderhoudstaken op Vlieland hetgeen eveneens banen zou gaan kosten, beschikken wij over andere informatie:

• Defensie is net het traject ingegaan om voor Vlieland een nieuwe milieuvergunning aan te vragen. Er is geen sprake van dat Defensie zou hebben besloten dan wel gaat besluiten op Vlieland 55 banen te schrappen (bron: de heer Sterk, Dienst Gebouwen, Werken en Terreinen in Noord-Nederland van het ministerie van Defensie);
• Ook bij Staatsbosbeheer is er geen sprake van bezuinigingen of het schrappen van arbeidsplaatsen. Als er al besloten zou worden om één formatieplaats niet in te vullen op het eiland, dan wordt het geld dat daarmee uitgespaard wordt op het eiland zelf besteed als beheers- en onderhoudsgeld (bron: de heer Visser, regiohoofd Staatsbosbeheer-Fryslân);
• Rijkswaterstaat, directie Noord-Nederland krijgt pas in oktober het bedrag van een eventuele taakstellende bezuiniging te horen van de Minister van Verkeer en Waterstaat. Pas daarna worden er besluiten genomen hoe een bezuiniging zal worden ingevuld; op dit moment is er geen sprake van het schrappen van arbeidsplaatsen (bron: mevrouw Hof, afdeling communicatie, directie Noord-Nederland van Rijkswaterstaat).
  

Overigens: als er werkgelegenheid weg zou vallen is het voor ons de vraag of die 1:1 vervangen kan worden door werkgelegenheid op het gebied van bijvoorbeeld onderhoud en schoonmaak van bungalows. 
Is het misschien werkgelegenheid die van de vastewal moet komen, met de nodige gevolgen voor huisvesting op het eiland enz.?

Terwijl de opzet van het Herstructureringsplan kennelijk óók is om de tekorten van het zwembad annex sporthal te dekken, vinden wij dat het voor de SRV de eerste verantwoordelijkheid is het kampeerterrein weer exploitabel te maken, dit gelet op de statuten zoals die gelden voor de SRV. 

3.
Waarom richt SRV zich op bungalowgasten als een grote, nieuwe doelgroep, en wat gaat de bouw van een grootschalig bungalowpark voor de identiteit van Vlieland, de cultuur van het eiland betekenen? Hoofdstuk 6 van het plan (uitstralingseffecten) zegt daar niets over. 
Schiermonnikoog heeft onlangs een duidelijk andere (negatieve) keuze gemaakt over de bouw van bungalows met als doel het zwembad rendabel te maken. 

Wij wijzen op blz.5 van het Herstructureringsplan waar staat: 'niet méér van hetzelfde'. En op blz.27 formuleert het plan als doel het ontwikkelen van een eigen identiteit, herkenbaarheid op het eiland. 
Wij zijn van mening dat die identiteit er nu juist ís op Vlieland: de natuur, de betrekkelijke rust, eenvoud van voorzieningen, kleinschaligheid enz. 
Bungalowparken staan al overal elders, zijn vaak niet rendabel, en op de seniorenmarkt richt iedereen zich al. Dát is juist méér van hetzelfde !

Ieder bedrijf dat op de markt opereert, moet weten wat haar eigen, specifieke doelgroep is dan wel kan worden.
In het Beheersplan Rijksgronden Vlieland van Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat (vastgesteld, mei 1999) wordt genoemd dat 86% van de gasten van Vlieland komt voor de natuur, de rust en de betrekkelijke kleinschaligheid van het eiland. 
Wij hebben de indruk dat niet goed nagedacht is over de gevolgen van de plannen voor deze waarden. Voor ons is ook de vraag of het een goed uitgangspunt is om te werken met kengetallen en gemiddelden zoals die voor (80) andere kampeerterreinen en campings in Nederland gelden. Het lijkt ons markt-technisch gezien een betere benadering zich te onderscheiden met eigen sterke punten, en niet te willen zijn wat anderen óók zijn. 

Tenslotte de vraag waaraan op termijn verder nog behoefte zal zijn als het gaat om voorzieningen voor het type kapitaalkrachtige bungalowgast waarop het plan mikt: nieuwe infrastructuur, bowlingbanen, een golfbaan, een casino, een extra veerboot voor Rederij Doeksen? Uit het Herstructureringsplan blijkt niet dat hierover is nagedacht. 
Te vrezen valt dat steeds méér en grootschaliger voorzieningen nodig zullen zijn op Vlieland. Het zal u duidelijk zijn: wij zijn daar geen voorstanders van, en voelen ons in die mening gesteund door de reacties die wij hebben gekregen van de mensen met wie wij de afgelopen weken hebben gesproken.

4. 
Als het gaat om de publiek- en privaatrechtelijke mogelijkheden voor de bouw van een grootschalig bungalowpark op Vlieland gelden de volgende kaders, en die zijn behoorlijk beperkend:

• de concept-structuurvisie van de gemeente Vlieland staat geen seizoensverlening voor, dit vanwege de druk op de natuur
• het Beheersplan Rijksgronden Vlieland wijst erop dat het ministerie van LNV geen nieuwvestiging van verblijfsrecreatieve accommodaties wil, en signaleert een tendens naar stabilisatie van de vraag naar verhuurde recreatiewoningen. Staatsbosbeheer ondersteunt volgens dit plan een mogelijke verplaatsing van 30/40 (Posthuis)bedden van west naar oost, en zet zich in voor het behoud van het karakteristieke kampeerproduct op Vlieland (Stortemelk en Lange Paal), met waar mogelijk uitbreiding van mogelijkheden voor natuurkamperen op Stortemelk! Bijgevoegd is een brief van Staatsbosbeheer van 10 augustus jl. waarin zij duidelijk maakt dat zij nieuwe ontwikkelingen op Vlieland tot het minimum wil beperken (in de brief wordt gesproken over ruimte voor de 30/40 zgn. 'Posthuis-bedden'), en dat Staatsbosbeheer pas wil meewerken aan het vinden van oplossingen als onomstotelijk wordt aangetoond dat het kampeerterrein op de huidige wijze niet meer verder kan worden geëxploiteerd;
• gelet op het Streekplan-1994, de Nota Strategisch Groeibeleid van de provincie Fryslân en de politieke discussie terzake, zijn nieuwvestiging van grootschalige bungalowparken niet langer toegestaan. Er wordt in het Herstructureringsplan gesteld dat Vlieland nog met 489 bedden zou mogen uitbreiden. Hoe ‘hard’ is dat aantal, gelet op de uitbreidingen die er op Vlieland zijn geweest de afgelopen jaren? Hoe zit het bijvoorbeeld met onlangs nieuwgebouwde appartementen in het dorp? 
  Deze vragen hebben naar onze mening gevolgen voor de accommodatie-vergelijking in het plan (paragraaf 1.3., blz.3). Het is tenslotte voor ons de vraag hoeveel 
  kampeerterrein Stortemelk van de beddencapaciteit kan incasseren.
  

U stelde op 11 augustus jl. tijdens de informatieavond dat minder dan 120 wooneenheden c.q. 90 gebouwen niet mogelijk zijn omdat er al in het 3e jaar winst gemaakt moet worden (bij 60 / 70 huizen zou er pas in het 8e of 9e jaar winst gemaakt worden en daarvoor zouden volgens u geen financiers te vinden zijn).
Wij vinden dat in de eerste plaats een financieel argument en veel minder een planologisch argument. 

5. 
Over hoofdstuk 5. van het Herstructureringsplan (financiële consequenties) en over paragraaf 6.2. (economische effecten): 

Wij hebben twijfels over de financiële haalbaarheid van het bungalowplan:

• uitgaan van een gerealiseerde bezettingsgraad van 35 verhuurde weken per jaar voor alle bungalows is erg hoog. Als er 5 weken per jaar minder verhuurd wordt draait alles permanent met verlies;
• het plan gaat bij de berekening van de financiële opbrengsten uit van de maximale bezetting van 5 bedden per bungalow. Gelet op cijfers over de gemiddelde bezettingsgraad van bungalowparken, en gelet op de seniorenmarkt waar het plan zich op richt, lijkt dit te rooskleurig;
• bij deze 35 weken steekt trouwens de genoemde bezettingsgraad voor kampeerterrein Stortemelk (8 weken) wel erg schril af: wordt er naar het gewenste doel toegerekend?
• waar het gaat om de kosten van de nieuwe exploitatie (paragraaf 5.3.2.): wij kunnen niet terugvinden de kosten van het afvoeren van het afval van de bungalows naar de vastewal: erg duur vanaf een eiland.
• De geschatte 12 miljoen gulden aan directe economische effecten van de herstructureringsplannen voor Vlieland lijkt ons eveneens nogal zwaar aangezet.
  Als er inderdaad 140.000 overnachtingen (extra) komen door de bungalows en als er f 40,- per dag wordt besteed, brengt dat f 5.600.000,- omzet mee op het eiland (niet alleen op Stortemelk). Echter: f 950.000,- daarvan is al in de Stortemelk-exploitatiebegroting meegenomen als horeca-inkomen (bungalow-deel: 20,4% van verhuuropbrengst). Dat is dus een dubbeltelling. 
  De bestedingen ‘logies’ worden op 6 miljoen gulden geschat. Daarvan komt 4,6 miljoen gulden binnen aan bungalowhuur. Waar komt de rest vandaan? Deze rest is ruim f 300,- per eenheid/week. Dat lijkt erg veel om aan (extra te innen) schoonmaakkosten en linnengoed te besteden. 
  

6.
Wij vragen ons af wat nieuwe bungalowbedden gaan betekenen voor de verhuur van bestaande recreatiewoningen op het eiland.
Het herstructureringsplan doet op blz.25 de aanname dat dat mee zal vallen, maar zegt tevens dat nader onderzoek naar de economische effecten wenselijk is. 
Gewezen is al op het Beheersplan Rijksgronden Vlieland waarin een stabilisatie in de vraag naar verhuurde recreatiewoningen wordt gemeld. En er zijn (negatieve) ervaringsfeiten, bijvoorbeeld op Ameland, waar de locale bevolking (die recreatiewoningen en appartementen verhuurde) schade heeft ondervonden van nieuw-gebouwde appartementen-complexen. 
Wij wijzen erop dat bij eigenaren van recreatiewoningen op Duinkersoord en de Ankerplaats (die op onze handtekeningenlijst hebben mee-getekend) kennelijk angst bestaat voor de effecten van een nieuw bungalowpark op Vlieland. 

In dit verband nog een vraag: blz.4 van het plan stelt dat veel van de zomerhuizen in handen zijn van particulieren en nauwelijks tot de toeristische markt kunnen worden gerekend. Is dat feitelijk juist? Wij weten dat in ieder geval een aantal particuliere eigenaren verhuurt, zonder tussenkomst van de VVV.

7.
Wij vragen ons af hoe de financieel-juridische vorm van de nieuwe onderneming eruit zal zien. Dat wordt in het plan niet duidelijk gemaakt.
U hebt op 11 augustus jl. aangegeven dat het de bedoeling is de stichting te laten bestaan t.b.v. het kampeerterrein, en dat er een BV onder de stichting komt ten behoeve van de exploitatie van het bungalowpark en het zwembad. Tevens zullen bestuursleden van de stichting volgens uw mededeling gaan deelnemen in de BV, die op dit moment in oprichting is.
De financieel-juridische verhouding tussen kampeerterrein Stortemelk, het bungalowpark en het zwembad is ons vooralsnog niet helder. Wordt de SRV enig aandeelhouder van de BV? Wat gebeurt er als ook dit bungalowpark op den duur niet rendabel exploitabel is? Wordt er dan opnieuw verkocht in de particuliere onroerend goed-markt? Komt het kampeerterrein dan alsnog in gevaar? En wat als het juist goed zou gaan met de exploitatie van de bungalows: zal de verleiding dan toch niet groot worden méér nieuwe bungalows te gaan bouwen, opnieuw ten koste van kampeerbedden?

In ieder geval zou volgens ons de economische waarde van de 600 bedden die volgens de plannen van het kampeerterrein worden overgeheveld naar het bungalowpark, moeten worden gekapitaliseerd, en zou de opbrengst daarvan (jaarlijks) naar het kampeerterrein c.q. de stichting moeten terugvloeien.

8.
Over de beoogde ‘groene profilering’ van het nieuwe Stortemelk:
Wij zijn voorstander van ecologisch verantwoorde oplossingen, maar vinden een en ander duidelijk nog onvoldoende uitgewerkt. Ten aanzien van de volgende punten zouden wij graag een nadere toelichting ontvangen:

1. Bio-ecologisch en duurzaam bouwen / duurzame milieuvriendelijke materialen
2. In landschap en natuur ingepast
3. Actieve en passieve vormen van zonne- en windenergie
4. Helofytenfilter en grijswatercircuit

9.
Nog enkele meer gedetailleerde vragen en opmerkingen:

• Wat zijn de gevolgen voor het waterverbruik op het eiland als er een groot deel van het jaar (veel) bungalowgasten op het eiland zouden zijn (die een ander waterbehoefte-patroon hebben dan kampeerders). Moeten ten aanzien van een hoger waterverbruik compenserende maatregelen worden genomen?
• Is de in het plan gekozen plek voor bungalows, mede gelet op het probleem van het waterverbruik, wel de juiste? Hier staat relatief veel (nieuw) loofhout, dat minder water verbruikt dan naaldhout;
• Is voor een plan als hier beoogd het opstellen van een Milieu Effect Rapport noodzakelijk? Gaat het hier om gebieden die onder de Vogel- en/of de Habitatrichtlijn vallen?
• Ons lijkt de oppervlakte voor 90 bebouwingseenheden (volgens uw mededeling op 11 augustus 3,6 ha binnen de planopzet van 9 ha, minus 20% oppervlak voor infrastructuur), d.w.z. ruim 300 m2 per gebouw, onvoldoende groot om mensen de nodige privacy te gunnen;
• Is een bufferzone van 25 meter langs de Kampweg (blz.16), om geluid en visuele hinder te weren, planologisch gezien voldoende?
• Blz.16 van het plan zegt: 'de ruimtelijk centrale functie van de Bolder zal versterkt worden door een omarmende grondbeweging. Het natuurlijke talud hiervan is zitgelegenheid bij voorstellingen.' Betekent dit duinverzet?
• Is de optie van strandhutten bij de duinovergang bij VerWeg een reële optie? En wat zijn strandhutten precies? Zijn strandhutten hetzelfde als het ‘strandmotel’ zoals dat in de concept-structuurvisie van de gemeente wordt genoemd? 

10.
Tenslotte moet ons van het hart dat in het plan een aantal typeringen van Stortemelk-kampeerders onjuist en soms onheus zijn, en dat, waar het gaat om úw visie (op herstructurering van het kampeerterrein), u er blijk van geeft uw eigen kampeerders slecht te kennen. Het plan ademt teveel een sfeer van kampeerders als tweederangs-gasten.
Enkele voorbeelden:

• blz. 5: kampeerders die minder besteden dan andere doelgroepen;
• blz.14: kampeerders die vanwege hun volstrekt andere eisen aan comfort enz. op het terrein fysiek gescheiden moeten worden van bungalowgasten; 
• blz.26: bungalowgasten als milieubewuste kwaliteitstoeristen;
• blz.27: 'funkampeerders' die misbruik van het landschap maken, en
• blz.27: kampeerders die minder op kwaliteit, natuur en comfort zijn gericht.

1. Niet aangetoond wordt dat het kampeerterrein als zodanig niet rendabel zou zijn te exploiteren
2. Het argument dat gebruikt wordt voor de plannen, namelijk dat de werkgelegenheid op het eiland onder druk zou staan, is aantoonbaar onjuist;
3. Het karakter van Vlieland kan verloren gaan als er een groot bungalowpark wordt gebouwd, met alle voorzieningen die daar annex mee zijn. Vlieland kan vel beter insteken op de sterke eigen identiteit: de natuur, de betrekkelijke rust, kleinschaligheid enz.
4. Er zijn teveel twijfels en onduidelijkheden als het gaat om de financiële onderbouwing van het bungalowplan;
5. Niet is aangegeven wat de gevolgen zijn van een nieuw bungalowpark voor de verhuur van bestaande recreatiewoningen op het eiland;
6. Er zitten allerlei haken en ogen aan de voorgestelde financieel-juridische vorm van de nieuwe onderneming;
7. de beoogde ‘groene profilering’ van het nieuwe Stortemelk staat weliswaar in aanzet op papier maar is nog absoluut niet dóór-gerekend;
8. Ook ecologisch gezien moeten de nodige kanttekeningen worden geplaatst bij het bungalowplan, bijvoorbeeld als het gaat om toenemend waterverbruik.

Wij voelen ons in onze opvatting gesteund door de 2.387 mensen die de afgelopen weken een handtekening hebben gezet tégen de herstructureringsplannen voor Stortemelk, van wie 1.997 Stortemelk-kampeerders zijn, met een gemiddelde verblijfsduur van 14,55 jaar.

Wij vinden dat wij, ondanks de kritische vragen en opmerkingen, een constructieve bijdrage aan uw plannen hebben geleverd, en eveneens een aantal alternatieven hebben aangedragen. 
Nogmaals: onze reactie heeft als achtergrond heeft onze grote betrokkenheid bij instandhouding van het kampeerterrein Stortemelk en het eiland Vlieland, alsmede onze bezorgdheid over de gevolgen van de herstructureringsplannen daarvoor. 

Wij willen als vereniging van kampeerders graag een geformaliseerde plaats in het verdere besluitvormingsgtraject rond de plannen. Wat dat betreft zijn wij blij met uw toezegging om met de Vereniging om tafel te willen zitten, en ontwikkelingen m.b.t. het kampeerterrein te willen bespreken. Een eerste gesprek daarover heeft intussen plaatsgevonden.
Wij zouden graag zien dat alvorens de herstructureringsplannen definitief worden gepresenteerd, met ons eerst nog wordt gesproken over onze reactie.

Namens de Vereniging Vrienden van Kampeerterrein Stortemelk Vlieland,

Anita Andriesen, voorzitter
Han van Dam en Gonnie du Gardijn, secretaris

c.c.